Het toeval tijdens mijn taalreis naar Vichy

Een aaneenschakeling van toevalligheden. Dat was mijn weekje Frans in Vichy bij Cavilam: Le Hasard!

Maar het begon de week ervoor, in Nederland. Mijn vrouw maakte zich op voor twee weken Spaans in Jaca. Ik bereidde me voor op een taalcursus Frans in Vichy.
Ik lees in de formulieren dat mijn gastgezin aan de Avenue Victoria woont. Ik gluur ter voorbereiding op Google Earth en zoek ook op de site van de online bibliotheek naar een boek over Vichy. En jawel: Vichy, een roman geschreven door Jan-Willem Anker (2017). Het blijkt een ideale voorbereiding want de roman gaat over een Nederlandse man die naar Vichy gaat voor een taalcursus Frans bij Cavilam. De auteur beschrijft de waterbronnen en kuuroorden in de stad en de hitte (ook toen) die in het boek zelfs leidt tot drooggevallen bronnen. En hij beschrijft in detail de taaltoets op maandag, de cursus, de docenten, het gastgezin, de gastheer die zorgen maakt om de droogte (la secheresse!) en een kortstondig amoureus avontuur met een medestudente. Ondanks zijn hoogzwangere vrouw in Nederland. 
Het eerste toeval: het gastgezin in de roman woont óók aan de Avenue Victoria.

Mooi. Goed voorbereid ga ik op weg naar Vichy!

De aankomst bij mijn Franse gastgezin in Vichy

Zondagmiddag 2 augustus 2026 meld ik me bij mijn gastgezin in Vichy. Thierry ontvangt me hartelijk in zijn grote huis en laat me mijn mooie kamer zien. Hij is restaurateur-in-ruste. Mooi gespreksonderwerp want mijn zoon heeft een restaurant in Amsterdam. En belangrijker: Thierry zorgt elke avond voor heerlijk eten, ondanks de zéér bescheiden onkostenvergoeding die een gastgezin ontvangt. Er is nog één andere bewoonster in huis: een beeldschone Italiaanse docente, die vloeiend Frans spreekt en Frans doceert op een school in de omgeving van Milaan. Ze neemt twee weken deel aan Cavilam-sessies over onderwijsdidactiek. Een ander universum … 

De eerste lesdag op de taalschool in Vichy

De taaltoets op maandag blijkt pittig te zijn, vooral ‘l’oral’. Maar het maakt eigenlijk niet uit, want de toets is alleen maar bedoeld om de honderden deelnemers in de juiste groep te plaatsen. In mijn geval B1+. In mijn ochtendgroep (grammatica) en mijn middaggroep (‘l’atelier’, wat meer gericht op informele communicatie) zie ik vooral jonge slimme gemotiveerde studenten. Als gepensioneerde ben ik verreweg de oudste, maar dat is geen enkel punt.

Ik wandel door Vichy. Wat een heerlijke stad. Prachtige pleinen met overdekte passages. Veel terrassen. En langs de rivier de l’Allier kun je koel wandelen onder de bomen van de parken. ’s Avonds een lichtshow op de gebouwen van het casino en de opera.

Een groot toeval bij het gastgezin in Vichy

Weer terug in het huis praat ik verder met Thierry. In redelijk Frans, dankzij de taalcursus Frans die ik vorig jaar in Rouen deed. Thierry vertelt over zijn gezin. Hij heeft onder andere een dochter in Clermont-Ferrand; ze is getrouwd geweest met een man uit Senegal. Ineens bedenk ik me: dat komt me bekend voor. Ik herlees een paar passages in de roman en terwijl ik door het huis loop herken ik alles. Het boek beschrijft precies de hal, de woonkamer, de keuken, het gastgezin. Ik ben in hetzelfde huis als de ik-figuur van de roman! Bizar toeval. 

Dinsdagochtend aan het ontbijt informeer ik mijn gastheer. Hij is stupéfait. Hij wist niet dat zijn gezin en zijn huis een hoofdrol spelen in een Nederlandse roman. En hij duikt onmiddellijk in zijn archief om te zien of hij iets kan terugvinden over die gast. Hij vindt wel iets maar het zijn vage herinneringen van 10-12 jaar geleden. 

Woensdagochtend 07.00 uur stuur ik auteur Jan-Willem Anker een bericht naar zijn mailadres dat ik online heb kunnen vinden. Ik vertel hem over het toeval. En dat het een mooi onderwerp is voor mijn korte eindpresentatie op vrijdagochtend. Zonder enige hoop probeer ik hem te verleiden tot een reactie die ik vrijdag dan óók zou kunnen verwerken in de presentatie. Pling! Om 10.00 uur ontvang ik een mail en moet ik -tot schrik van mijn medecursisten - hard lachen als ik het binnengekomen bericht lees: “beste Paul, hartelijk dank voor je bericht, erg vermakelijk om te lezen. Ik kan me voorstellen dat het tamelijk vervreemdend  moet zijn om met mijn boek op zak bij Cavilam een taalcursus Frans te volgen, en dan nog op hetzelfde adres”.  Hij gaat verder en heeft zelfs een deel van zijn reactie in het Frans geschreven zodat ik dat eenvoudig kan benutten in mijn presentatie. 

De eindpresentatie van mijn taalcursus Frans

En zo geschiedde. Ik vertel de klas over het boek en de toevalligheden erna. En lees een Franse passage voor uit de mail van de auteur. Grijnzende gezichten en enthousiaste reacties. We praten ook over de mix van fictie en werkelijkheid, zoals in elke roman. De auteur mailde me hij veel  in het boek uit zijn duim gezogen heeft. De waterbronnen waren niet drooggevallen, de gastheer heeft de gasten niet verboden om te douchen vanwege de droogte en er was géén amoureus avontuur. En nee, dat heb ik ook niet gehad met de Italiaanse. Ja, misschien had ik iets geprobeerd als ik twintig jaar jonger en ongehuwd was geweest…. Maar dat is fictie. De werkelijkheid was een heerlijke en leerzame week in Vichy. 

Lees ook de blog van Paul over zijn ervaringen in Rouen in 2025.

Lees meer over de taalcursussen Frans in Vichy en op andere bestemmingen in Frankrijk.